pan

  มีเด็กทารกหลายคนที่เกิดมาพร้อมกับปานแบบต่างๆ บางชนิดจะหายไปเองเมื่อโตขึ้น บางชนิดมีอาการคงอยู่ตลอดชีวิต และบางชนิดสามารถพบร่วมกับความผิดปกติอื่นๆของร่างกาย ซึ่งอาจต้องได้รับการตรวจค้นเพิ่มเติมและการรักษาที่เหมาะสม ปานแต่กำเนิดที่พบบ่อย ได้แก่

ปานมองโกเลียน (Mongolian)

เป็นปานแต่กำเนิดที่พบได้บ่อยที่สุด มีลักษณะเป็นผื่นราบสีเขียว ฟ้าเทา หรือฟ้าเข้ม พบได้บ่อยบริเวณก้นและสะโพก แต่อาจพบที่บริเวณอื่นๆของร่างกายก็ได้ ปานชนิดนี้จะค่อยๆจางหายไปเมื่อเข้าสู่วัยเด็ก

ปานสีกาแฟใส่นม (Café au lait)

เป็นปานแต่กำเนิดที่พบได้บ่อยเช่นกัน มีลักษณะเป็นผื่นราบสีน้ำตาลอ่อน มักมีรูปร่างกลมหรือรี ขอบเขตค่อนข้างชัดเจน มีขนาดเล็กใหญ่แตกต่างกันได้มาก อาจปรากฏตั้งแต่แรกเกิดหรือภายในอายุ 2-3 เดือน ขนาดจะขยายขนาดขึ้นตามการเจริญเติบโตของเด็กและจะคงอยู่ตลอดชีวิต ส่วนใหญ่จะไม่พบความผิดปกติอื่นๆของร่างกายร่วมด้วย แต่หากมีหลายที่หรือขนาดใหญ่มาก อาจพบได้ในโรคพันธุกรรมบางชนิด ควรพาลูกน้อยไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย

ปานดำแต่กำเนิด

เป็นปานที่เกิดจากการมีการแบ่งตัวเพิ่มของเซลล์ที่สร้างเม็ดสีของผิวหนัง มีลักษณะเป็นผื่นราบหรือนูน สีของปานมีได้ตั้งแต่ ดำ น้ำตาล และฟ้า มักพบตั้งแต่แรกเกิดหรือภายในอายุ 2-3 เดือน พบว่าเมื่อผู้ป่วยโตขึ้น ผิวของปานอาจขรุขระมากขึ้น บางครั้งอาจพบขนงอกยาวหรือดกบริเวณที่มีปาน หากมีปานขนาดใหญ่ โดยเฉพาะเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่กว่า 7 ซม.ในเด็กทารกมักมีผลต่อรูปลักษณ์ของผู้ป่วย รวมทั้งมีความเสี่ยงต่อการกลายเป็นมะเร็งผิวหนังได้ ดังนั้นหากพบปานขนาดใหญ่ ควรพาลูกน้อยไปพบแพทย์ เพื่อการตรวจติดตามและรับการรักษาที่เหมาะสม

ปานแดงชนิด Port wine stains

เป็นปานแดงที่มักปรากฏอาการตั้งแต่แรกเกิดและจะคงอยู่ตลอดชีวิตไม่จางหายไป จะขยายขนาดโตตามตัวของผู้ป่วย ส่วนใหญ่มักอยู่ซีกใดซีกหนึ่งของร่างกาย ปานจะมีสีเข้มขึ้น รวมทั้งอาจนูนหนาและขรุขระเพิ่มขึ้นตามอายุที่มากขึ้น ปานแดงชนิดนี้สามารถรักษาโดยใช้เลเซอร์ได้ ซึ่งการตอบสนองต่อการรักษาขึ้นกับตำแหน่งและขนาดของรอยโรค แต่หากพบบริเวณใบหน้า โดยเฉพาะรอบดวงตา อาจพบร่วมกับความผิดปกติของดวงตาและสมองได้ จึงควรพาลูกน้อยไปพบแพทย์ เพื่อการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดต่อไป

เนื้องอกหลอดเลือดในเด็ก

เป็นเนื้องอกชนิดที่พบบ่อยที่สุดในเด็ก พบได้ประมาณร้อยละ 5 ในทารกแรกเกิด และร้อยละ 5-10 ในเด็กอายุ 1 ปี ส่วนใหญ่พบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย บางรายอาจพบมีจุดหรือปื้นสีแดงนำมาก่อน ลักษณะของปานที่พบบ่อยจะเป็นก้อนนูนสีแดงสด ผิวขรุขระ ซึ่งก้อนเนื้องอกชนิดนี้จะมีขนาดโตมากขึ้นภายใน 6-9 เดือนแรกของชีวิต หลังจากนั้นก้อนจะค่อยๆยุบลงได้เองภายหลังอายุ 1 ปี แต่อาจหลงเหลือความผิดปกติของผิวหนังได้ การรักษาขึ้นกับหลายปัจจัย ส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษาจำเพาะ เพียงแค่เฝ้าติดตามและให้คำแนะนำ แต่หากรอยโรคอยู่บริเวณใบหน้า หรือเป็นรอยโรคที่อาจก่อปัญหา หรือมีภาวะแทรกซ้อน เช่น รอบดวงตา ใบหู หรือมีรอยโรคมากกว่า 5 อัน ควรพาลูกน้อยไปพบแพทย์ เพื่อการตรวจติดตามและรับการรักษาที่เหมาะสม

 

บทความแนะนำ :

หนาวนี้…ต้องระวังไวรัสตัวนี้ให้ดี?
โรคลำไส้กลืนกัน โรคร้ายที่คุณแม่อาจไม่รู้
วัคซีนทางเลือก กับความจำเป็นต่อลูกรัก
วัคซีนตัวไหนที่ลูกฉีดแล้วเป็นไข้

ขอบคุณข้อมูลจาก : อ.พญ.รัตนาวลัย  จันทร ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล , si.mahidol.ac.th

บทความที่เกี่ยวข้อง